Kedi Sahiplenirken Dikkat Edilmesi Gerekenler 

Bir Kedi Sahiplenme Sürecinde Mutlaka Bilmeniz Gerekenler

Barınak kapısından içeri ilk kez 1999 yılında adım attım. O gün kucağıma aldığım minik tekir bana sabrı öğretti. Çünkü sokaktan can kurtarmak romantik bir heves değildir. Aksine bu süreç ciddi bir psikolojik ve maddi hazırlık gerektirir.

Çoğu insan sadece bir mama kabı alarak yola çıkar. Ne yazık ki ilk haftada krizler peş peşe başlar. Gece ağlamaları, kum reddi veya veteriner faturaları insanları korkutur. Bu nedenle vitrin arkasındaki gerçekleri açıkça konuşmalıyız.

Zira doğru planlama hem kedinin hem sizin hayatınızı kurtarır. Evinizi yeni bir canlıya açmak büyük bir sorumluluktur. Bu rehberde çeyrek asırlık pratik deneyimlerimi adım adım paylaşıyorum. Hazırsanız kedi sahiplenirken dikkat edilmesi gerekenler dosyasını tüm ayrıntılarıyla açalım.

1. Kedi Sahiplenirken Bütçe Planlaması ve İlk Yıl Maliyetleri

Evcil hayvan bakımı yalnızca kuru mama almaktan ibaret değildir. Nitekim ilk yıl yapılacak harcamalar bütçenizi oldukça zorlayabilir. Bu nedenle finansal sınırlarınızı kedi gelmeden netleştirmelisiniz. Örneğin kaliteli bir kedi maması günümüzde ciddi masraftır. Kedinizle ilgili tüm ihtiyaçlarınızı PETJEN aracılığıyla edinebilirsiniz.

Bunun yanında kum, aşı ve parazit uygulamaları düzenli harcama doğurur. Çünkü kedilerin sağlığı doğrudan beslenme kalitesine bağlıdır. Dr. Sarah Ellis, kedilerin stabil çevreye ihtiyaç duyduğunu belirtir. Nitekim ani bütçe krizleri hayvanın refahını doğrudan zedeler.

"Kediler öngörülebilir bir çevreye muhtaçtır. Finansal dalgalanmalar kedilerde ciddi davranış krizleri başlatır."

— Dr. Sarah Ellis (Cat Behaviour Specialist, International Cat Care Danışmanı)

Nitekim kendi tekirim Duman beş yaşındayken aniden idrar yapamaz hale geldi. Hatta gece yarısı acil operasyona girmek zorunda kaldık. Çünkü ürolojik sendrom saatler içinde böbrekleri iflas ettirir. Özellikle o gece acil durum fonum olmasaydı dostumu kaybedebilirdim.

Bu sebeple kenarda mutlaka hazır bir medikal rezerv bulundurmalısınız. Nitekim veteriner acil servisleri yüksek ücretler talep eder. Zira sigorta seçeneklerini önceden araştırmak da maddi yükü hafifletir. Aslında ev yaşamınız da bu yeni durumdan doğrudan etkilenir.

Örneğin en sevdiğiniz koltuklar minik pençe darbeleriyle karşılaşacaktır. Ayrıca buna hazırlıklı değilseniz henüz kedi sahiplenmeye hazır sayılmazsınız. Zira sabır, bir kedi sahibinin en temel sermayesidir. Üstelik ailenizdeki tüm bireylerin ortak rızası da şarttır.

Çünkü tek bir kişinin isteksizliği evdeki huzuru bozar. Böylece kediler insanlardaki gergin enerjiyi anında sezerler. Nitekim bu durum hayvanda saklanma veya idrar kaçırma gibi sorunlar doğurur. Dolayısıyla tüm ev halkı aynı kararlılıkla hareket etmelidir.

Hatta alerji testlerini de kedi eve gelmeden önce yaptırmalısınız. Çünkü kedi alerjisi sonradan terk edilmelerin en büyük sebebidir. Özellikle çocuklu aileler bu testi asla atlamamalıdır. Böylece sonradan yaşanacak kalp kırıklıklarının önüne erkenden geçersiniz.

Özellikle zaman yönetimi de en az bütçe kadar kıymetlidir. Zira kediler bağımsız görünse de günde en az bir saat ilgi ister. Aslında tüy tarama, oyun oynatma ve kum temizliği aksatılmamalıdır. Ayrıca bu sorumluluğu 15 yıl boyunca taşıyabileceğinizden emin olmalısınız.

Üstelik çalışma saatleriniz yoğunsa evdeki düzeni ona göre planlamalısınız. Örneğin otomatik mama kapları ve su şelaleleri büyük kolaylık sağlar. Ancak teknolojik aletler asla insan sevgisinin yerini tutamaz. Böylece bu gerçeği baştan kabullenmek hayal kırıklıklarını önler.

Nitekim tatil dönemlerinde kedinizi kime emanet edeceğinizi şimdiden düşünmelisiniz. Çünkü kedi pansiyonları hassas kedilerde yüksek strese yol açar. Hatta güvenilir bir kedi bakıcısı bulmak en ideal yöntemdir. Özellikle bu tür detaylar bütçe planlamasının ayrılmaz parçasıdır.

Ayrıca evinizi kiralıyorsanız ev sahibinizin onayını mutlaka almalısınız. Zira kira sözleşmesindeki evcil hayvan maddeleri ileride can sıkabilir. Taşınmak zorunda kaldığınızda kedinizi bırakmayacak kadar kararlı olmalısınız. Aslında gerçek sevgi her türlü engeli aşmayı gerektirir.

Elektrik faturalarınız bile kışın sıcaklık dengesi nedeniyle artabilir. Çünkü üşüyen kedilerde alt solunum yolu enfeksiyonları hızla gelişir. Üstelik evdeki ortam ısısını daima sabit bir derecede tutmalısınız. Böylece minik dostunuzun bağışıklığını soğuk havaya karşı korursunuz.

Beklenmedik eşya hasarları için de yedek bütçe ayırmalısınız. Örneğin devrilen pahalı bir vazo veya yırtılan perdeler olabilir. Nitekim bu durumlar karşısında kediye asla ceza vermemelisiniz. Aksine fiziksel çevreyi kedi için güvenli hale getirmelisiniz.

Hatta mama kabının yeri evin en sakin ve gürültüsüz köşesinde olmalıdır. Çünkü ayak altındaki mama kapları kedide sürekli tedirginlik yaratır. Özellikle huzurlu bir ortamda beslenmek kedinin sindirim hızını ve konforunu artırır. Bu doğrultuda buzdolabı motorundan uzak alanlar tercih edilmelidir.

Zira kediniz için ayıracağınız yıllık bütçeye rutin parazit aşılarını da ekleyin. Aslında iç ve dış parazit uygulamaları iki ayda bir düzenli yapılmalıdır. Ayrıca pireler kedide kansızlık ve alerjik deri hastalıkları yapar. Bu sebeple koruyucu hekimlik harcamaları zorunlu gider kalemidir.

Üstelik taşıma çantası seçimi de bütçenin ilk alışveriş listesinde yer almalıdır. Kumaş çantalar yerine sert plastikten sağlam taşıma kafesleri tercih edilmelidir. Çünkü panikleyen bir kedi kumaş fermuarını patisiyle kolayca açabilir. Nitekim üstten açılır kapaklı kafesler klinikte büyük rahatlık sunar.

Hatta veteriner kliniklerinin acil telefon hatlarını telefonunuza şimdiden kaydedin. Özellikle gece açık olan en yakın acil hayvan hastanesini belirleyin. Zira olası bir zehirlenme durumunda saniyeler bile hayati önem taşır. Aslında kusursuz bir hazırlık sevimli dostunuzun ömrünü uzatır.

Kedi sigortası yaptırmak beklenmedik operasyon masraflarını ciddi ölçüde hafifletir. Üstelik yıllık poliçeler tahlil, röntgen ve cerrahi operasyonları kapsamalıdır. Poliçe şartlarını ve muafiyet oranlarını dikkatle okumalısınız. Böylece beklenmedik sağlık krizlerinde çaresiz hissetmezsiniz.

Sonuç olarak kedi sahiplenmek uzun soluklu bir finansal taahhüttür. Nitekim bu kararı alırken tüm masraf kalemlerini tek tek hesaplayın. Hatta hazırlıklı bir aile kediye mükemmel bir ömür sunar. Böylece hem siz hem minik dostunuz huzur bulur.

2. Kedi Sahiplenirken İlk Veteriner Ziyareti ve Sağlık Taraması

Eve gitmeden önceki ilk durak mutlaka donanımlı bir veteriner kliniğidir. Zira dışarıdan sağlıklı görünen bir kedi ölümcül virüsler taşıyabilir. Bu durum özellikle evde başka bir can dostunuz varsa felakettir. Üstelik ilk muayenede sadece kulak içine bakılması kesinlikle yetmez.

Böylece hemen klinikte FIV ve FeLV hızlı test kiti uygulanmalıdır. Çünkü bu virüsler bağışıklığı sessizce yok eden kronik hastalıklardır. Dr. Justine Lee, erken teşhisin medikal faturaları yarı yarıya düşürdüğünü söyler. Özellikle test sonucu pozitif çıkarsa özel bakım protokolleri başlatılmalıdır.

"İlk muayenede atlanan bir retrovirüs testi, haftalar sonra telafisi imkânsız tablolara yol açar."

— Dr. Justine Lee (Diplomate ACVECC, American College of Veterinary Emergency)

Zira bir diğer kritik test ise mikroskobik dışkı analizidir. Çünkü klasik hap veya ense damlaları Giardia parazitini yok etmez. Aslında Giardia ise inatçı ishale ve aşırı kilo kaybına yol açar. Ayrıca kliniğe giderken yanınızda taze dışkı numunesi götürmeniz gerekir.

Üstelik kendi kurtardığım yavru kedi Pamuk eve geldiğinde sağlıklı görünüyordu. Ancak dışkı analizinde yoğun koksidiyoz paraziti tespit ettik. Zamanında tedaviye başlamasaydık minik bedeni susuzluktan hayatını kaybedecekti. Nitekim bu tecrübe bana mikroskobun hayat kurtardığını öğretti.

Hayati ilk muayene basamakları şunlardır:

• Wood lambası ile deride mantar sporu taranması.

• Otoskop yardımıyla kulak uyuzu ve akarlarının incelenmesi.

• Steteskop ile kalp üfürümü ve akciğer seslerinin dinlenmesi.

• Diş etleri renginden anemi kontrolü yapılması.

• Dijital termometre ile vücut ısısının ölçülmesi.

• Mikroçip uygulanarak resmi veri tabanına işlenmesi.

Hatta aşı takvimi kedi tamamen parazitlerden arındıktan sonra başlamalıdır. Çünkü iç parazit taşıyan vücutta aşılar yeterli antikor üretemez. Özellikle karma aşı, lösemi aşısı ve kuduz aşısı sıralı yapılmalıdır. Zira aşılar arasında en az yirmi bir gün beklenmelidir.

Aslında bu süre bağışıklık sisteminin doğru antikor üretmesi için zorunludur. Ayrıca yan etkileri takip etmek adına aşı sonrası kedi klinikte bekletilmelidir. Üstelik ender de olsa alerjik reaksiyonlar acil müdahale gerektirebilir. Böylece veteriner hekiminizin acil durum telefonunu mutlaka rehberinize kaydedin.

Nitekim kısırlaştırma operasyonu planlaması da hekimle bu ilk ziyarette konuşulmalıdır. Hatta genellikle altıncı aydan itibaren operasyon güvenle yapılır. Özellikle erken kısırlaştırma meme tümörü ve testis kanseri riskini sıfıra indirir. Ayrıca kızgınlık dönemindeki kaçma ve yaralanma vakalarını önler.

Zira diş sağlığı da ilk günden itibaren takip edilmelidir. Aslında süt dişlerinin dökülmesi ve kalıcı dişlerin çıkışı kontrol edilmelidir. Ayrıca çift diş sırası oluşursa veteriner hekim çekim yapabilir. Üstelik ağız sağlığı böbrek ve kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılıdır.

Böylece kilo ve beden kondisyon skoru düzenli olarak kaydedilmelidir. Nitekim yavru kedilerde haftalık kilo artışı gelişim hakkında net bilgi verir. Hatta kilo kaybı veya duraklama gizli bir hastalığın ilk habercisidir. Özellikle hassas bir mutfak tartısıyla haftalık tartım yapabilirsiniz.

Zira göz ve burun akıntıları da herpes virüsü yönünden değerlendirilmelidir. Çünkü kedi gribi tedavi edilmezse kalıcı kornea hasarına yol açabilir. Aslında veteriner hekiminiz gerekli görürse özel göz damlaları reçete edecektir. Ayrıca ilaçları tarif edilen saatlerde düzenli olarak uygulamak şarttır.

Üstelik kulak içi temizliği için asla pamuklu kulak çöpü kullanmayın. Çünkü pamuklu çubuklar kiri kulağın derinliklerine doğru iter. Böylece özel kulak solüsyonlarını kulağa damlatıp tabanına masaj yapmalısınız. Nitekim kedi başını salladığında dışarı çıkan kiri gazlı bezle silin.

Hatta tırnak kesimi uygulamasını da hekiminizden ilk muayenede öğrenin. Özellikle tırnağın içindeki pembe canlı damar dokusuna asla yaklaşmamalısınız. Zira sadece uçtaki şeffaf ve sivri kancayı kesmek yeterlidir. Aslında doğru kesim kedinin tırmalama sırasında yaralanmasını engeller.

Kliniğe ilk girişte kedinizi taşıma çantasından hemen çıkarmayın. Üstelik ortamdaki yabancı köpek sesleri ve koku kediyi aşırı korkutabilir. Böylece çantanın üzerine hafif bir örtü örterek görsel uyaranları kesin. Nitekim bu basit yöntem kedinizin klinik stresini yarı yarıya azaltır.

Hatta veteriner hekiminizden iç parazit hapının dozunu hassasiyetle ayarlamasını isteyin. Özellikle kilosuna uygun olmayan dozajlar ya yetersiz kalır ya yan etki yapar. Zira hap yutmakta zorlanan kediler için lezzetli parazit macunları bulunur. Aslında stres yaratmadan tedavi uygulamak tedavi başarısını doğrudan artırır.

Kan biyokimya paneli kedinin böbrek ve karaciğer fonksiyonlarını gösterir. Özellikle sokaktan gelen kedilerde susuzluk böbrek değerlerini yükseltebilir. Üstelik erken dönemde başlanan serum tedavisi organ hasarını engeller. Böylece bu tahliller sağlıklı bir yaşamın en güçlü temelidir.

Nitekim deri ve tüy sağlığı için çinko ve biotin takviyeleri sorgulanmalıdır. Hatta klinikten ayrılmadan önce hekiminize günlük beslenme gramajını danışın. Özellikle aşırı besleme yavru kedilerde kemik bozukluklarına yol açar. Zira dengeli ve kontrollü büyüme iskelet sistemini korur.

Aslında aşı randevularını takviminizde alarmlarla işaretlemeyi unutmayın. Ayrıca geciken aşılar koruyucu antikor seviyesinin düşmesine neden olur. Üstelik her yıl tekrarlanan rapel aşılar bağışıklık kalkanını diri tutar. Böylece düzenli klinik takipleri sadık dostunuzun hayat sigortasıdır.

Nitekim sağlık karnesini daima güvenli bir çekmecede saklayın. Hatta aşı etiketlerinin ve hekim kaşelerinin eksiksiz olduğunu kontrol edin. Özellikle resmi kayıtlarda mikroçip numarasının işlendiğini teyit edin. Zira düzenli sağlık takibi dostunuzun uzun yaşamasının en büyük sırrıdır.

3. Mama Seçimi ve Kedi Beslenmesinde Hayati Püf Noktaları

Piyasada satılan renkli paketli kedi mamalarının birçoğu etobur anatomisine uyum sağlamaz. Reklamlara kanmak yerine kedi fizyolojisine uygun içerikler seçmelisiniz. Örneğin mısır, buğday veya soya içeren formüller kedilerde obeziteyi tetikler. Çünkü kediler zorunlu etoburdur ve yüksek hayvansal proteine muhtaçtır.

Nitekim içerik listesinde ilk sırada mutlaka taze veya kurutulmuş et bulunmalıdır. Ayrıca et türevleri veya unları gibi belirsiz ifadelerden uzak durun. Hatta kediler vücutlarında taurin isimli amino asidi kendileri sentezleyemezler. Özellikle taurin eksikliği kedilerde körlüğe ve kalp yetmezliğine neden olur.

Dr. Tony Buffington, yetersiz su tüketiminin idrar yolu hastalıklarını tetiklediğini vurgular. Bu yüzden günlük beslenmeye mutlaka yüksek kaliteli yaş mama eklenmelidir. Ayrıca kuru mama tek başına kedinin sıvı gereksinimini asla karşılayamaz. Üstelik düşük su tüketimi erkek kedilerde idrar kanalı tıkanması yapar.

"Evcil kediler çöl atalarından kalan düşük susama dürtüsüne sahiptir. Diyetlerine yaş mama eklemezseniz kronik idrar yolu taşları kaçınılmazdır."

— Dr. Tony Buffington (Veterinary Nutritionist, The Ohio State University)

Böylece mama ve su kaplarında paslanmaz çelik veya seramik kaplar seçin. Nitekim plastik mama kapları kısa sürede çatlaklarla dolar. Hatta bu çatlaklarda üreyen bakteriler çene aknelerine yol açar. Özellikle kapları her gün kaynar suyla yıkamak gerekir.

Zira su kabını asla mama kabının hemen yanına koymayın. Aslında kediler evrimsel içgüdüyle suyun mama kalıntılarıyla kirleneceğini varsayar. Ayrıca suyu evin farklı bir köşesine koyarsanız su tüketimi hızla artar. Üstelik elektrikli filtreli bir su şelalesi almak böbrekleri korur.

Böylece porsiyon kontrolünü kedinizin yaşına ve hareketine göre ayarlayın. Nitekim kısırlaştırma sonrası metabolizma hızı en az üçte bir oranında düşer. Hatta sınırsız mama bırakmak yerine öğünlü besleme düzeni uygulayın. Özellikle obezite kedilerde diyabet ve karaciğer yağlanması riskini doğrudan artırır.

Özellikle çiğ etle besleme yaparken çok dikkatli olmalısınız. Zira kontrolsüz hazırlanan çiğ etlerde Salmonella ve Toksoplazma riski çok yüksektir. Aslında parazit bulaşması hem kediyi hem sizi ağır şekilde hasta edebilir. Ayrıca hekiminize danışmadan kulaktan dolma çiğ diyetler hazırlamayın.

Üstelik açıkta satılan bayat mamalardan kesinlikle uzak durun. Çünkü hava ile temas eden mama hızla oksitlenir ve toksin üretir. Böylece orijinal kilitli paketlerde saklanan taze mamaları tercih etmelisiniz. Nitekim taze besin kedinin sindirim florasını ve bağışıklığını korur.

Hatta tüy yumaklarını önlemek için günlük rutine malt macunu ekleyin. Özellikle uzun tüylü kediler taranırken çok fazla tüy yutarlar. Zira midede biriken tüyler bağırsak tıkanmalarına neden olabilir. Aslında haftada üç kez verilecek malt macunu bu tüyleri dışkıyla uzaklaştırır.

Ayrıca sofra artıklarıyla kedi beslemek çok tehlikeli bir hatadır. Üstelik soğan, sarımsak, çikolata ve kafein kediler için doğrudan zehirdir. Böylece sofranızdaki baharatlı yiyecekleri dostunuza vermekten kesinlikle kaçının. Nitekim tuzlu yemekler böbrek fonksiyonlarını anında bozar.

Nitekim ödül mamalarını eğitim ve pozitif pekiştirme için akıllıca kullanın. Hatta tırnak kesimi veya veteriner muayenesi sonrası ödül vermek stresi azaltır. Ancak günlük kalori miktarının yüzde onundan fazlasını ödül maması oluşturmamalıdır. Özellikle dengeli bir besleme uzun ve dinç bir ömrün anahtarıdır.

Zira yavru kedilere asla marketten alınan inek sütü verilmemelidir. Aslında inek sütündeki yoğun laktoz kedilerin hassas bağırsaklarında parçalanamaz. Ayrıca şiddetli ishal yavru kedilerde hızla ölümcül dehidrasyona sebep olur. Üstelik yalnızca veteriner kliniklerinde satılan anne sütü ikame tozları kullanılmalıdır.

Böylece beslenme saatlerini her gün aynı periyotta tutmaya çalışın. Nitekim kediler rutinlerine sıkı sıkıya bağlı canlılardır. Hatta düzenli saatlerde beslenen bir kedi kendini çok daha huzurlu hisseder. Özellikle bu disiplin sindirim sisteminin kusursuz çalışmasını sağlar.

4. Evin Güvenliği ve Kedi Bakımında Kritik Hijyen Standartları

Kediler anatomik olarak meraklı ve avcı içgüdüsü taşıyan canlılardır. Bu nedenle evi onların bakış açısıyla baştan aşağı incelemelisiniz. Üstelik çoğu insanın fark etmediği minik detaylar kediler için ölümcül tuzaktır. Örneğin açık pencereler ve balkonlar ilk sırada yer alır.

Böylece klasik plastik sineklikler kedi ağırlığını ve pati darbesini asla taşıyamaz. Bu nedenle pencerelere çelik alaşımlı kedi güvenlik filesi taktırmalısınız. Nitekim kediler yüksekten düşerken her zaman güvenle dört ayak üstüne düşemezler. Zira yüksekten düşme sendromu her yıl yüzlerce kediyi sakat bırakır.

Hatta vasistas pencereler kedi için tam bir giyotin tehlikesidir. Özellikle dışarı çıkmaya çalışan kedi pencere aralığına sıkışarak can verir. Zira bu pencereler için özel yan koruma aparatları temin etmelisiniz. Aslında bir anlık ihmal ömür boyu sürecek vicdan azabına dönüşmemelidir.

Ayrıca ev bitkileri de çok tehlikeli bir diğer zehirlenme kaynağıdır. Örneğin zambak familyası poleni dahi kedilerde akut böbrek yetmezliği yapar. Üstelik kedinin üzerine bulaşan poleni yalaması bile saatler içinde ölümcüldür. Böylece difenbahya, Atatürk çiçeği, siklamen ve paşa kılıcı da toksiktir.

Nitekim bu zehirli bitkileri eve kedi gelmeden önce tamamen uzaklaştırmalısınız. Hatta yerine kedi çimi veya zararsız nane saksıları koyabilirsiniz. Böylece minik dostunuzun yeşillik kemirme içgüdüsünü güvenle tatmin edersiniz. Özellikle evdeki küçük eşyalar da büyük felaketlere zemin hazırlar.

Zira dikiş iğneleri, saç lastikleri, kulak çöpleri ve hediye paket ipleri ölümcüldür. Çünkü kedi dilindeki geriye dönük papillalar yutulan ipin çıkmasını engeller. Aslında ip bağırsakta birikir ve organı akordeon gibi büzerek keser. Ayrıca bu cerrahi operasyon hem çok riskli hem çok masraflıdır.

Üstelik kablolar da kemirme meraklısı genç kediler için ölüm tuzağıdır. Böylece elektrik kablolarını sert spiral kablo koruyucular içine gizlemelisiniz. Ayrıca klozet kapaklarını daima kapalı tutma alışkanlığı edinin. Nitekim yavru kediler kaygan klozete düşerek hızla boğulma tehlikesi yaşarlar.

Hatta çamaşır ve kurutma makinelerinin kapaklarını asla açık bırakmayın. Özellikle kediler sıcak ve karanlık kazanların içine saklanmayı çok severler. Zira çalıştırmadan önce tamburun içini gözünüzle mutlaka kontrol edin. Aslında bu basit rutinler minik dostunuzun evdeki yaşam garantisidir.

Kum kabı seçimi de tuvalet kazalarını önlemede baş roldedir. Aslında kabın uzunluğu kedinizin beden uzunluğunun en az bir buçuk katı olmalıdır. Ayrıca kapalı tuvaletler amonyak kokusunu hapsederek kediyi rahatsız eder. Üstelik kokulu kumlar yerine tozsuz, ince taneli bentonit kum tercih edin.

Kedi tuvaletini günde en az iki kez temizlemelisiniz. Kirli kum kabı kedilerde idrar tutma ve sistit krizlerine neden olur. Kediler temizliklerine aşırı düşkün ve titiz varlıklardır. Haftada bir kez kum kabını sıcak suyla tamamen dezenfekte edin.

Dayanıklı bir tırmalama tahtası bir lüks değil, biyolojik bir zorunluluktur. Nitekim kediler tırnak kabuklarını soymak ve koku bırakmak için tırmalar. Hatta tırmalama direği kedinin gövdesini gerebileceği kadar uzun olmalıdır. Özellikle sallanan tırmalama direklerini kediler asla kullanmak istemez.

Tırmalama mobilyasını koltukların hemen yanına yerleştirmek harika sonuç verir. Nitekim uykudan uyanan kedi gerinmek için ilk bulduğu nesneye tırnak atar. Hatta doğru konumlandırılmış bir tırmalama ağacı koltuklarınızı tamamen kurtarır. Özellikle üzerine biraz kedi otu sürerek ilgiyi hemen tırmalamaya çekebilirsiniz.

Dikey alanlar kedilerin özgüveni için hayati öneme sahiptir. Duvar rafları veya yüksek kedi ağaçları kediyi stresten korur. Yüksekten odayı izleyen kedi kendini daima güvende hisseder. Özellikle çok kedili evlerde dikey kaçış yolları kavgaları bitirir.

Evin tüm odalarını kedinin göz seviyesinden tarayarak tehlikeleri sıfırlayın. Nitekim güvenli bir ortam kediye sonsuz bir huzur ve sağlık sağlar. Böylece siz de işteyken evde aklınız kalmadan rahat edersiniz. Hatta önlem almak daima tedaviden çok daha kolay ve ucuzdur.

5. Kedi Psikolojisi, Duyguları, Sadakati ve İlk 48 Saat Adaptasyonu

Yeni bir eve adım atan kedi için eski dünyası yıkılmıştır. Üstelik tanıdık kokular yok olmuş, yabancı devasa bir alan başlamıştır. Bu yüzden ilk gün kediyi doğrudan tüm eve salmak hatadır. Böylece geniş alan ürkek bir kedide panik krizleri başlatır.

Nitekim onu önce sessiz, kapısı kapalı tek bir odaya yerleştirmelisiniz. Hatta odanın içine tuvalet kabı, mama, su ve saklanma kutusu koyun. Özellikle karton kutu kedinin stres seviyesini hızla düşüren harika bir sığınaktır. Dr. Claudia Vinke, kutu sağlanan kedilerin çok daha hızlı alıştığını belirtir.

"Karton kutular kedinin stresini emen psikolojik kalkanlardır. Saklanma alanı bulan hayvanlar yeni çevreye hızla adapte olur."

— Dr. Claudia Vinke (Veterinary Behaviourist, Utrecht University)

Ayrıca bu adaptasyon döneminde literatürdeki 3-3-3 kuralı rehberiniz olmalıdır:

• İlk Üç Gün: Kedi yoğun korku yaşar ve saklanabilir. Onu zorla kucağınıza almaya veya sevmeye asla çalışmayın.

• İlk Üç Hafta: Güvenli odasından çıkarak evi keşfeder. Evin ses rutinlerini ve sahibinin ayak seslerini öğrenir.

• İlk Üç Ay: Artık burayı kendi güvenli yuvası olarak kabul eder. Gerçek karakterini, neşesini ve sevgisini size cömertçe sunar.

Nitekim kendi kurtardığım çekingen kedim Zeytin tam on gün gardırobun arkasında yaşadı. Hatta onu çekip çıkarmadım, sadece yere uzanıp sessizce kitap okudum. Zamanla sesimin tehlikesiz olduğunu anladı ve burnunu uzattı. Özellikle sevgi asla zorla dayatılamaz, sabırla kazanılır.

Zira ilk haftalarda elektrikli süpürge çalıştırmayı veya kalabalık misafir çağırmayı erteleyin. Çünkü ani yüksek gürültü kedide travmatik korkular uyandırır. Aslında kedinin bulunduğu odada sentetik kedi feromonu difüzörleri kullanabilirsiniz. Ayrıca bu kokular anne kedi huzuru yayarak gerginliği yumuşatır.

Veteriner Hekim Tarkan Özçetin, barınak ve sokak stresinin bağışıklığı çökerttiğini belirtir. Bu nedenle adaptasyon dönemindeki kedinin üzerine gereksiz baskı kurulmamalıdır. Kliniğe uğramadan o kediyi asla diğer hayvanlarla temas ettirmemelisiniz. Karantina adımlarını titizlikle yürütmek büyük önem taşır.

"Barınak ortamı kedilerde yoğun kortizol salgısına yol açar. Bu durum koronavirüsün ölümcül FIP formuna mutasyonunu tetikleyebilir."

— Vet. Hek. Tarkan Özçetin (Kedi Hekimliği Uzmanı)

Üstelik kediniz size doğru yaklaştığında elinizi burnuna doğru yavaşça uzatın. Elinizi koklamasına izin verin ancak hemen başının üstünden sevmeyin. Böylece kediler tepeden gelen elleri avcı saldırısı olarak algılar. Nitekim çene altından hafif dokunuşlarla güven bağını ilk günden inşa edin.

Kedilerin sadakati köpeklere göre çok daha farklı dinamiklerle işler. Köpekler sürü liderine itaat ederken kediler eşit bir dostluk kurarlar. Bir kedi sizi sahibi değil, güvenilir bir oda arkadaşı olarak görür. Size yavaşça göz kırpıyorsa bu kedi dilinde derin bir sevgidir.

Geceleri miyavlaması durumunda ona hemen kızmayın veya bağırmayın. Çünkü karanlık ortamda yalnızlık hissi yavru kedileri korkutur. Yanına kokunuzun sindiği eski bir tişörtü bırakırsanız kendini güvende hisseder. Bu minik taktikler ilk geceleri huzurlu kılacaktır.

Evde başka bir kedi varsa onları ilk gün asla karşılaştırmayın. Kokuların transferiyle aşamalı bir tanışma protokolü yürütmelisiniz. Birbirlerinin battaniyelerini koklatarak merak duygusunu olumlu pekiştirin. Kapı altından mama vererek pozitif çağrışım yaratın.

Birkaç gün sonra kapıyı hafif aralayarak görsel temas kurdurun. Tıslama veya hırlama olursa kapıyı hemen kapatıp başa dönün. Bu süreçte acele etmek iki kedi arasında ömür boyu husumet yaratabilir. Sabırlı bir tanıştırma ömürlük bir dostluğun garantisidir.

Oyun seansları da minik dostunuzun avlanma dürtüsünü tatmin eder. İnteraktif kedi oyuncakları ile günde iki defa koşturun. Av döngüsünü tamamlamak için oyunun sonunda ona ödül maması verin. Yakalama hazzı yaşayan kedi gece mışıl mışıl uyur.

Lazer yerine oltalı pelüş oyuncaklar seçmek psikolojik açıdan daha sağlıklıdır. Çünkü yakalayamadığı lazer noktası kedide derin bir tatminsizlik yaratır. Fiziksel olarak yakalayabileceği bir av kediyi rahatlatır. Bu incelikler huzurlu bir kedi yetiştirmenin temelidir.

6. Özet Değerlendirme ve Semantik Kavram Haritası

Bilinçli bir kedi sahiplenme kararı almak, can dostunuza nitelikli bir evcil hayvan refahı alanı sunmanın ilk şartıdır. Arayış aşamasında güvenilir sahiplendirme platformları incelenmeli ve detaylı bir veteriner masrafları tablosu oluşturulmalıdır. Kliniğe gidildiğinde ilk iş olarak FIV FeLV testi yapılmalı, ardından koruyucu karma aşı ve periyodik parazit tedavisi adımları tamamlanmalıdır.

 Ev güvenliği için pencerelere dayanıklı kedi güvenlik filesi çekilmeli, hijyen standardı adına tozsuz bentonit kum ile ferah bir açık kedi tuvaleti odaya konulmalıdır. 

Beslenme dengesinde protein zengini tahılsız kuru mama ile hidrasyonu destekleyen kaliteli yaş mama birlikte verilmelidir. Koltukları korumak amacıyla sağlam bir tırmalama tahtası seçilmeli, zihinsel gelişim için interaktif kedi oyuncakları düzenli oynatılmalıdır.

 İlk alışma evresinde kanıtlanmış 3-3-3 kuralı uygulanmalı, kaygılı anlarda sakinleştirici kedi feromonu difüzöründen faydalanılmalıdır. Vakti geldiğinde uzman hekimce yapılacak başarılı bir kısırlaştırma operasyonu, ileride gelişebilecek tüm davranış problemleri olasılığını erkenden ve tamamen ortadan kaldıracaktır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. İlk kez kedi sahiplenecek birine yavru mu yetişkin kedi mi önerilir?

İlk kez kedi bakacaksanız kesinlikle bir yaş üzeri yetişkin kedi önerilir. Çünkü yetişkin kedilerin karakteri oturmuştur, tuvalet eğitimleri tamdır ve sakin yaşarlar. Yavru kediler ise günde en az dört saat oyun ve yoğun sabır ister.

2. Evde uzun saatler çalışan biri kedi bakabilir mi?

Evet, kediler bağımsız canlılardır ancak tamamen yalnızlıktan hiç hoşlanmazlar. Gün içinde evde yoksanız zenginleştirilmiş dikey alanlar hazırlamalısınız. Hatta imkân varsa birlikte büyümüş iki kardeş kedi sahiplenmek harika bir çözümdür.

3. Kedi sahiplenince tüy dökülmesi tamamen önlenebilir mi?

Tüy dökülmesini sıfıra indirmek biyolojik olarak imkânsız bir hayaldir. Ancak yüksek hayvansal proteinli mamalar ve düzenli Omega-3 takviyesi dökülmeyi ciddi oranda azaltır. Haftada üç kez kaliteli tarakla taramak ölü tüyleri hemen temizler.

4. Sokaktan kurtarılan yavru kediye hemen inek sütü verilir mi?

Kesinlikle hayır, inek sütündeki yoğun laktoz kedilerin hassas bağırsaklarında parçalanamaz. Bu durum yavrularda şiddetli ishale ve ölümcül su kaybına yol açar. Yalnızca kliniklerde satılan kedi anne sütü ikame tozları kullanılmalıdır.

5. Kedi tırmalaması veya ısırması kuduz tehlikesi taşır mı?

Ev kedilerinde kuduz riski yok denecek kadar azdır. Fakat sokak kedisi tırmaladıysa yaranızı hemen bol sabunlu ılık suyla yıkayın. Derin ısırık durumunda hiç vakit kaybetmeden acil servise başvurup aşı profilaksisi alın.

Topluluğumuza Katılın ve Deneyiminizi Paylaşın!

Bir canı kurtarmak, bir ailenin tüm dünyasını güzelleştirmektir. Peki sizin ilk kedi sahiplenme deneyiminiz nasıl geçti? Karşılaştığınız zorlukları, ilk veteriner anılarınızı ve unutamadığınız anları aşağıda yorumlarda bizimle paylaşın! Birlikte öğrenelim ve can dostlarımızın hayatını güzelleştirelim.

Sizde Kedi sahiplenme süreçlerinde karşılaştığınız olayları bizimle paylaşabilirsiniz.